กระดูก หลัง ข้อ ดูแลอย่างไรให้ไม่เสื่อมก่อนวัยอันควร

ถึงแม้ว่าภาวะกระดูก หลัง และข้อเสื่อมนั้นจะพบมากในผู้สูงอายุ แต่ในปัจจุบันก็พบว่ากลุ่มคนในวัยทำงานก็มีภาวะกระดูก หลัง และข้อเสื่อมเพิ่มมากขึ้น ด้วยพฤติกรรมการดำเนินชีวิตประจำวัน และการทำงานที่ทำให้มีความเสี่ยงมากขึ้น หลายคนคิดว่าอาจจะแค่ปวดเมื่อยทั่วไป ไม่กี่วันก็หาย ทำให้ละเลยการดูแลรักษาก่อนสายเกินไป

 
รู้ก่อน หายก่อน สังเกตุอาการกระดูก หลัง ข้อ เสื่อมก่อนวัย
-ข้อเสื่อม เกิดจากการเสื่อมสภาพของกระดูกอ่อนที่ฉาบกระดูกข้อต่อ เพื่อไม่ให้เสียดสีกันในขณะที่เคลื่อนไหวและเพื่อให้ข้อต่อทำงานประสานกันได้อย่างต่อเนื่อง ซึ่งเมื่อกระดูกอ่อนบางลงหรือผุพัง กระดูกข้อต่อก็จะเสียดสีกันทำให้เกิดอาการอักเสบ จนรู้สึกปวดบริเวณข้อ ทำให้ไม่สามารถเคลื่อนไหวได้ตามปกติ อาการข้อเสื่อมส่วนใหญ่เป็นผลมาจากวัยที่มากขึ้น การใช้งานอวัยวะในส่วนต่าง ๆ ทำงานอย่างหนัก รวมถึงน้ำหนักตัวที่มากเกินไป  
-กระดูกเสื่อม คือ การที่กระดูกอ่อนของข้อบางลง และเสื่อมลงเนื่องจากการใช้งานและเคลื่อนไหวมาก เช่น บริเวณข้อเท้า ข้อเข่า ข้อมือ ข้อศอก สะโพก รวมถึงข้อนิ้วมือ นิ้วเท้า ด้วยสาเหตุเนื่องมาจากวัยที่เพิ่มมากขึ้นหรือฮอร์โมนเอสโตรเจนที่เริ่มลดลงในหญิงวัยหมดประจำเดือน ทำให้การซ่อมแซมกระดูกเกิดขึ้นน้อยลง รวมถึงเนื่องมาจากการใช้ยากลุ่มสเตียรอยด์ติดต่อกันเป็นระยะเวลานาน ก็เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดโรคกระดูกเสื่อมและมีอาการปวดตามข้อ หรือข้อมีลักษณะปูดโปนผิดรูปได้
-หลังเสื่อม หรือกระดูกสันหลังเสื่อม ซึ่งส่วนใหญ่จะพบมากในผู้สูงอายุ เนื่องจากเสื่อมไปตามสภาพและตามกาลเวลาของกระดูกและอวัยวะต่าง ๆ ภายในร่างกาย เพราะผ่านการใช้งานมาอย่างยาวนาน รวมถึงด้วยพฤติกรรมการดำเนินชีวิตที่ทำให้กระดูกสันหลังเสื่อมเร็วก่อนวัย

ทุกอย่างย่อมเสื่อมตามกาลเวลา แต่จะชะลอหรือป้องกันได้อย่างไร
-ควบคุมน้ำหนัก เนื่องจากอาการของข้อเสื่อมและกระดูกเสื่อมสามารถเกิดได้จากน้ำหนักตัวที่มากเกินไปทำให้กระดูกภายในร่างกายต้องรับน้ำหนักมากเกินควร
-หมั่นเปลี่ยนอิริยาบถอยู่เสมอ โดยเฉพาะผู้ที่อยู่ในอิริยาบถเดิมเป็นประจำอย่างเช่น พนักงานออฟฟิศที่นั่งท่าเดิมเป็นประจำอาจทำให้มีความเสี่ยงที่หลังจะเสื่อมได้ก่อนวัย เพราะฉะนั้นต้องหมั่นเปลี่ยนอิริยาบถบ่อย ๆ  รวมถึงควรปรับท่านั่งให้ถูกต้อง
-ออกกำลังกายเป็นประจำ เพื่อเพิ่มความแข็งแรง ความยืดหยุ่น และบริหารกล้ามเนื้อ แต่ทั้งนี้ต้องไม่ออกกำลังกายเฉพาะส่วนใดส่วนหนึ่งอย่างหักโหมหรือหนักมากเกินไป เนื่องจากจะทำให้กระดูกส่วนนั้นเสื่อมก่อนวัยได้
-รับประทานอาหารที่มีแคลเซียม โดยเฉพาะการดื่นนมเพื่อเป็นการเสริมสร้างแคลเซียมในร่างกายที่สามารถผลิตได้น้อยลงเมื่ออายุเพิ่มมากขึ้น และเป็นการเพิ่มความแข็งแรงให้กับกระดูกของร่างกาย
-หลีกเลี่ยงการยกของหนัก เป็นหนึ่งในปัจจัยที่ทำให้กระดูกสันหลังเสื่อมได้ อย่าพยายามยกของหนัก ๆ ด้วยตัวคนเดียว ควรหาเครื่องมือทุ่นแรง หรือให้เพื่อนร่วมงานช่วยยก หากจำเป็นจริง ๆ ให้ใช้เข็มขัดพยุงหลังช่วยทุกครั้ง


ปัจจุบันภาวะกระดูก หลัง และข้อเสื่อม เริ่มปรากฏชัดในวัยหนุ่มสาว และวัยทำงานช่วงอายุ 30 ต้น ๆ เพิ่มมากขึ้น เพราะฉะนั้นสิ่งสำคัญก็คือการทราบถึงสาเหตุของโรค รวมถึงวิธีการป้องกันและปฏิบัติตัวให้ถูกต้องในการรักษาสุขภาพตั้งแต่เนิ่น ๆ จะเป็นการดีที่สุด